Η ανθρωπολογία της ψηφιακής αποξένωσης και ο αξιακός εχθρός του αλγορίθμου

 Το παρόν κείμενο αποτελεί την κορύφωση μιας τριλογίας που ξεκίνησε με το άρθρο «Eurovision 2026: Η τέχνη στη λαιμητόμο των analytics» και συνεχίστηκε με το «Eurovision και Εθνικές Εκλογές: Από το Εργαστήριο στο Πεδίο Εφαρμογής». Αν στα δύο προηγούμενα στάδια αποδομήσαμε μεθοδικά και επιστημονικώς τεκμηριωμένα τον μηχανισμό της Κοινωνικής Μηχανικής και του Καπιταλισμού της Επιτήρησης, εδώ επιχειρούμε να δούμε εάν υπάρχει ή όχι κάποια δύναμη που να στέκεται οργανωμένα απέναντί του, καθώς και (εάν υπάρχει) το αν όντως είναι τέτοια δύναμη στην πράξη ή όχι.

​Όπως στα δύο προηγούμενα άρθρα, έτσι κι εδώ θα χρησιμοποιήσουμε τα πορίσματα και τους νόμους των εξής οκτώ επιστημών για τη θεμελίωση της ανάλυσης: Κοινωνική Ψυχολογία (Social Psychology), Γνωστική Ψυχολογία (Cognitive Psychology), Πολιτική Κοινωνιολογία (Political Sociology), Ψηφιακή Κοινωνιολογία (Digital Sociology), Πολιτική Οικονομία των Μέσων (Political Economy of Media), Κριτική Θεωρία της Επικοινωνίας (Critical Communication Theory), Νευροβιολογία (Neurobiology) — εστιάζοντας στους μηχανισμούς ανταμοιβής του εγκεφάλου — και Ανθρωπολογία (Anthropology) — αναλύοντας τις μεταβολές της ανθρώπινης αλληλεπίδρασης.

Όμως, πριν «βυθιστούμε» στην ανάλυση, οφείλεται μια δήλωση έντιμης πρόθεσης:

Ο γράφων δεν είναι επιστήμονας, αλλά συνειδητός λάτρης της γνώσης και της λεπτομερούς, μεθοδικής, τεκμηριωμένης και σε βάθος επιστημονικής έρευνας για να αποφεύγει τις επιστημονικοφανείς «κακοτοπιές». Επίσης, έχει διακρίνει βιωματικά πως τα πάντα σ’ ετούτη τη ζωή είναι τέχνη και πολιτική. Κι επειδή η Ιδεολογία οφείλει να αποτελεί ερευνητικό κίνητρο για περισσότερη γνώση και όχι ιδεοληπτική παρωπίδα, έτσι κι εδώ, δεν αποτελεί το «φίλτρο» για να δυσφημιστεί ή να ωραιοποιηθεί η πραγματικότητα, αλλά το κίνητρο για μια πραγματικά εξονυχιστική, μεθοδική και με βάθος τεκμηρίωσης επιστημονική έρευνα, με μόνο σκοπό την εύρεση της αντικειμενικής αλήθειας και μόνον αυτής. Άλλωστε, για τον Άνθρωπο που θέλει να είναι όντως έντιμος, η αλήθεια —όσο τραχιά ή δύσκολη κι αν είναι— παραμένει το μόνο εργαλείο που είναι ικανό να γκρεμίσει κάθε αυταπάτη.

Σε μια Ελλάδα λοιπόν, όπου οι περισσότερες αναλύσεις ξεκινούν από τα συμπεράσματα και ψάχνουν δεδομένα για να τα τεκμηριώσουν, εμείς, θα πράξουμε το ακριβώς αντίστροφο, αφού αυτό είναι το επιστημονικά δεοντολογικό και γι’ αυτό, το αδιάσειστα αντικειμενικό και, ως εκ τούτου, απαραίτητο. Διότι, ακολουθώντας την αυστηρή Απαγωγική Μέθοδο —ξεκινώντας δηλαδή από τις αδιαμφισβήτητες αρχές των επιστημών για να καταλήξουμε στα ειδικά συμπεράσματα που επιβάλλει η πραγματικότητα η ίδια— διασφαλίζουμε ότι η έρευνα και τα τελικά πορίσματά της, παραμένουν αυστηρώς επιστημονικά δεοντολογικά και γι’ αυτό, αδιασείστως αντικειμενικά.

​Η Νευροβιολογία του Εθισμού και η Κοινωνικώς Ταξική Φύση της «Προσοχής»

​Η επιστήμη της Νευροβιολογίας (Neurobiology) αποδεικνύει ότι οι αλγόριθμοι των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν είναι ουδέτερα λογισμικά, αλλά μηχανές εξόρυξης ντοπαμίνης. Ο μηχανισμός «Δράση => Μεταβλητή Ανταμοιβή» (scroll => απρόβλεπτο ενδιαφέρον περιεχόμενο) είναι πανομοιότυπος με εκείνον των τυχερών παιχνιδιών και των «κουλοχέρηδων».

Κάθε φορά που ο χρήστης ανανεώνει τη ροή στην οθόνη του (refresh/scroll), ο εγκέφαλος εκκρίνει ντοπαμίνη στην προσμονή μιας νέας, διεγερτικής πληροφορίας. Αυτή η διαδικασία ονομάζεται Βρόγχος Ανάδρασης Ντοπαμίνης (Dopamine Feedback Loop) και είναι το «κλειδί» για τον ψηφιακό εγκλωβισμό της προσοχής και της αναγωγής αυτής καθ’ αυτής της Προσοχής, σε εκμεταλλεύσιμο εμπορικό στοιχείο για την παραγωγή οικονομικού κέρδους από την εξόρυξη δεδομένων και από την κατανάλωση διαφημίσεων εν είδει content.

​Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της χειραγώγησης, πρέπει να αναφερθεί ότι οι πλατφόρμες χρησιμοποιούν τεχνικές ενός υποκλάδου της «Εμπορίας» («Marketing»), που ονομάζεται «Νευροεμπορία»[Νευρομάρκετινγκ(Neuromarketing)]. Αυτές οι τεχνικές, στοχεύουν απευθείας στο Σύστημα Ανταμοιβής του εγκεφάλου. Όπως ακριβώς οι ουσίες προκαλούν εθισμό επεμβαίνοντας στις συνάψεις, έτσι και τα «Like» ή τα «Infinite Scroll» (ατέλειωτη ροή/κύλιση) λειτουργούν ως ψηφιακά ναρκωτικά. Ο εγκέφαλος καταναγκάζεται στο να ζητά ασυνείδητα την επόμενη γρήγορη «δόση» πληροφορίας, μειώνοντας δραματικά την ικανότητα για συγκέντρωση και βαθιά ανάλυση. Αυτό λοιπόν που η Γνωστική Ψυχολογία (Cognitive Psychology) ονομάζει «Συρρίκνωση του Χρόνου Προσοχής»(«Attention Span Shrinkage»), δεν είναι παρενέργεια αλλά ο στόχος.

​Ο εν λόγω εγκεφαλικός μηχανισμός, απ’ τη φύση του, δεν είναι Πολιτικά και Ταξικά ουδέτερος. Στο πλαίσιο του Καπιταλισμού, η Προσοχή (Attention) αποτελεί εμπόρευμα. Διότι, όπως ήδη αναφέραμε, όσο περισσότερο χρόνο παραμένει ο Πολίτης εγκλωβισμένος στην οθόνη, τόσο περισσότερα δεδομένα του εξορύσσονται και τόσο περισσότερη διαφήμιση καταναλώνεται.

Πρόκειται για μια νέα μορφή Υπεραξίας, όπου το κεφάλαιο δεν λεηλατεί μόνο τον Εργάσιμο Χρόνο, αλλά και τον Ελεύθερο Χρόνο, μαζί με την γνωστική λειτουργία κάθε υποκειμενου (Πολίτη). Είναι η επιβολή μιας κατάστασης «Διαρκούς Ημι–προσοχής» («Continuous Partial Attention»), όπου ο Άνθρωπος είναι υπερ-συνδεδεμένος ψηφιακά αλλά πλήρως αποσυνδεδεμένος από την Κοινωνική και Ταξική του πραγματικότητα.

Εφόσον λοιπόν, η Νευροβιολογία επιβεβαιώνει ότι βρισκόμαστε ενώπιον μιας καθολικής εγκεφαλικής αιχμαλωσίας, το ερευνητικό ερώτημα που ανακύπτει είναι αμείλικτο: Υπάρχει σήμερα κάποια οργανωμένη δύναμη που να αρνείται στην πράξη αυτόν τον μηχανισμό;

Εδώ, πρέπει να διευκρινιστεί ότι η δύναμη αυτή δεν μπορεί παρά να είναι αμιγώς πολιτική. Και τούτο διότι, όταν η βιολογική διέγερση μετατρέπεται σε εργαλείο οικονομικής εκμετάλλευσης και κοινωνικής πειθάρχησης, το ζήτημα παύει να είναι ιατρικό ή τεχνικό και καθίσταται ζήτημα εξουσίας. Μόνο ένα πολιτικό υποκείμενο, δύναται να μπορεί να προτάξει την συλλογική απελευθέρωση απέναντι στον ατομικό εθισμό, μετατρέποντας τον παθητικό χρήστη και πάλι σε ενεργό Πολίτη.

Βάσει όλων των στοιχείων λοιπόν, για να χαρακτηριστεί μια πολιτική οντότητα ως πραγματική δύναμη αντίστασης, δεν αρκεί να καταγγέλλει τον εθισμό στα λόγια, αλλά οφείλει να παρουσιάζει μια στρατηγική που να μην τροφοδοτεί στην πράξη τον «Βρόγχο Ανάδρασης Ντοπαμίνης». Αν η κυρίαρχη πολιτική τάση —από την Άκρα Δεξιά έως και την Σοσιαλδημοκρατία— υποτάσσεται στην τυραννία του snacking content για να εξασφαλίσει καταναλωτές-ψηφοφόρους [snacking content: μικρή σαν «μπουκίτσα»(«snack»), εύπεπτη, γρήγορη και ρηχή πληροφορία μέσω reels, stories & shorts των 15 έως 90 δευτερολέπτων, η οποία αναλύθηκε λεπτομερώς στο προηγούμενο άρθρο], η έρευνα οφείλει να εντοπίσει το «παράδοξο». Δηλαδή εκείνο το πολιτικό υποκείμενο που επιλέγει τον πνευματικό κόπο έναντι της ευκολίας, ψηφιακής και μη.

Στο σημείο αυτό, η παρατήρηση του συνόλου της πολιτικής πραγματικότητας μάς οδηγεί σε ένα συγκεκριμένο και απολύτως μετρήσιμο παράδειγμα.

Ερευνητική Επαλήθευση Α: Η Στρατηγική της Πνευματικής Αποτοξίνωσης

​Ενώ τα αστικά κόμματα όντως «ταΐζουν» αυτόν τον εθισμό με το snacking content που αναρτούν αδιάλειπτα κι όχι μονάχα λίγο πριν τις εκλογές, ώστε να κρατήσουν τον χρήστη σε κατάσταση διαρκούς αλλά επιφανειακής διέγερσης, ο τρόπος με τον οποίον λειτουργεί το ΚΚΕ, δείχνει να έρχεται σε σύγκρουση με αυτό το εγκεφαλικό βραχυκύκλωμα. Και αυτή, είναι σύγκρουση που δείχνει να καθίσταται συνειδητή και αξιακή βάσει των στοιχείων που ανακαλύφθηκαν και ακολουθούν.

​Η επιμονή του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος σε εκτενείς αναλύσεις, σε κείμενα που απαιτούν πνευματικό κόπο και χρόνο και η επιμονή στον (κατά το Σύστημα) «ξύλινο» λόγο, δείχνει να μην αποτελεί αδυναμία προσαρμογής, αλλά μία έμπρακτη και αξιακών κριτηρίων Στρατηγική επιλογή Πνευματικής Αποτοξίνωσης.

• ​Άρνείται αποδεδειγμένα να «τεμαχίζει» την Ταξική αλήθεια σε reels, stories ή shorts των 15 έως 90 δευτερολέπτων (snacking content), δείχνοντας έτσι ότι αναγνωρίζει στην πράξη πως η Επαναστατική Συνείδηση δεν χτίζεται με πυροτεχνήματα ντοπαμίνης, αλλά με την Βαθιά Γνώση και την Λογική Επεξεργασία — κάτι που με τη σειρά του καταδεικνύει πως, εξ ίσου έμπρακτα,
• ​Δεν επιδιώκει έναν ψηφοφόρο-καταναλωτή, «ναρκωμένο» από την ταχύτητα των reels, των stories και των shorts, αλλά έναν Πνευματικά Παρόντα Εργάτη/Εργαζόμενο Πολίτη, ικανό να διακρίνει, να κατανοεί και να συνειδητοποιεί τις αιτίες της εκμετάλλευσής του πίσω από τον θόρυβο, ψηφιακό και κοινωνικό.

Αυτή η επιλογή του ΚΚΕ που δείχνει πως είναι συνειδητή, εισάγει στην πολιτική δράση το Παράδοξο της «Ψηφιακής Ασκητικής» («Digital Asceticism»), αφού σε έναν ψηφιακό κόσμο που επιβάλλει την δικτατορία της ταχύτητας και της επιφανειακότητας, η εμμονή σε εκτενή, δομημένα και θεωρητικά στέρεα κείμενα, λειτουργεί εκ των πραγμάτων, ως ένα αυστηρό φίλτρο ποιότητας, ασχέτως με το εάν καταλήγει κανείς να συμφωνήσει μαζί του ή να διαφωνήσει.

​Διότι στην ουσία, δεν πρόκειται για «ξύλινο λόγο», αλλά για μια πράξη Πνευματικής Ανυπακοής (Epistemic, Intellectualή και Cognitive Disobedience). Ο Πολίτης που επιλέγει να αφιερώσει χρόνο και πνευματικό κόπο για να επεξεργαστεί μια βαθιά Ταξική ανάλυση, έχει ήδη κάνει το πρώτο και κρισιμότερο βήμα για την απελευθέρωσή του διότι έτσι, έχει ανακτήσει τον χαμένον του Χρόνο Προσοχής (Attention Span). Με αυτόν τον τρόπο, η ανάγνωση μετατρέπεται από απλή ενημέρωση σε μια άσκηση αντίστασης ενάντια στη νευροβιολογική συρρίκνωση της σκέψης που επιβάλλει ο Καπιταλισμός της Επιτήρησης.

Η Ψηφιακή Κοινωνιολογία και ο «Στρατηγικός Αποκλεισμός»

​Σύμφωνα με την Ψηφιακή Κοινωνιολογία (Digital Sociology) και την Πολιτική Οικονομία των Μέσων (Political Economy of Media), ο χώρος των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν αποτελεί μια ουδέτερη «δημόσια πλατεία», αλλά μια αυστηρά ελεγχόμενη ιδιωτική περιοχή. Οι αλγόριθμοι λειτουργούν ως «ψηφιακοί πορτιέρηδες/πυλωροί»(«digital gatekeepers»), οι οποίοι επιβάλλουν μια ιεραρχημένη ορατότητα με βάση την κερδοφορία και το Brand Safety (Ασφάλεια Εμπορικού Σήματος) που τα είδαμε εκτενώς στο προηγούμενο 2^ο άρθρο (Eurovision και Εθνικές Εκλογές).

Αυτή η διαδικασία δεν εξελίσσεται σε κενό, αλλά αποτελεί την κορύφωση της Σύγκλισης των Μέσων (Media Convergence). Όπως αναλύθηκε στο 2^ο άρθρο της έρευνας, τα παραδοσιακά μέσα (τηλεόραση, ραδιόφωνο, τύπος) θέτουν την ατζέντα (agenda setting), δηλαδή το γενικό, προ-αποφασισμένο και προ-εγκεκριμένο αφήγημα, λειτουργώντας ως ο πολιορκητικός κριός στην μαζική συνείδηση. Στη συνέχεια, οι αλγόριθμοι των social media αναλαμβάνουν την «κοπτοραπτική» αυτού του αφηγήματος, εξατομικεύοντάς το στην οθόνη του κάθε Πολίτη ξεχωριστά. Πρόκειται για την μετάβαση από την μαζική προπαγάνδα (mass propaganda) στην προπαγάνδα ακριβείας (precision propaganda), όπου το κεντρικό πολιτικό μήνυμα «ντύνεται» με τα προσωπικά ψυχομετρικά δεδομένα του χρήστη, καθιστώντας την αλγοριθμική του φυλακή αόρατη και, ως εκ τούτου, πιο αποτελεσματική.

​Για να κατανοήσουμε το πώς λειτουργεί αυτό στην πράξη εντός του ψηφιακού κόσμου, πρέπει να γνωρίζουμε δύο θεμελιώδεις μηχανισμούς:

• ​Η Αλγοριθμική Κυβερνοτροπία (ο Τρόπος Άσκησης Εξουσίας) επί της Ψυχικής Διάθεσης (Algorithmic Governmentality): Οι πλατφόρμες χρησιμοποιούν την Μηχανική Μάθηση (Machine Learning) για να προβλέψουν ποιο περιεχόμενο θα κρατήσει τον χρήστη «ήρεμο» ώστε να παραμένει καταναλωτικός, αφού η συγκρουσιακότητα [τριβή (friction)] επιβάλλει την σκέψη και η σκέψη με τη σειρά της, καθυστερεί την κατανάλωση (2^ο άρθρο). Ο,τιδήποτε λοιπόν ανατρέπει αυτήν την ηρεμία —όπως π.χ. η ταξική ανάλυση— χαρακτηρίζεται από το σύστημα ως «τοξικό» ή «χαμηλής ποιότητας», όχι με κριτήρια αισθητικής ποιότητας ή κοινωνικού ήθους, αλλά με κριτήρια εμπορικής απόδοσης δηλαδή, ό,τι ακριβώς είδαμε πως πράττουν και οι social media managers, ακολουθώντας πιστά τον 3^ο Κανόνα που αναφέρθηκε λεπτομερώς στο 1^ο άρθρο της έρευνας.
• ​Η Οικονομία της Προσοχής vs Η Ουσία της Πολιτικής: Η Κριτική Θεωρία της Επικοινωνίας (Critical Communication Theory) επισημαίνει ότι οι αλγόριθμοι επιβραβεύουν την «ομοιοστασία». Ό,τι επιδιώκει την αφύπνιση και τη ρήξη, προκαλεί την λεγόμενη «Συστημική Τριβή/Συγκρουσιακότητα» («Systemic Friction»), όπως είδαμε αναλυτικότατα και στο 2^ο άρθρο.

​Εδώ συναντάμε το φαινόμενο της Αλγοριθμικής Λογοκρισίας μέσω της Αφάνειας (Algorithmic Censorship by Invisibility). Το Σύστημα δεν χρειάζεται να «απαγορεύσει» τον λόγο που προκαλείται Συστημική Τριβή/Συγκρουσιακότητα. Του αρκεί να τον καταστήσει αόρατο μέσω δύο μεθοδεύσεων:

• High Friction Content (Υψηλά Συγκρουσιακό Περιεχόμενο): Όπως και στην αληθινή ζωή, έτσι και στην ψηφιακή αγορά, ο,τιδήποτε απαιτεί βαθιά σκέψη, προκαλεί προβληματισμό ή αναλύει π.χ. τις παραγωγικές σχέσεις, θεωρείται «μη ελκυστικό» («non-engaging»). Η Πολιτική Κοινωνιολογία (Political Sociology) εξηγεί τεκμηριωμένα ότι η «απλοποίηση» των πάντων σε lifestyle, σε ρηχό ανώδυνο χιούμορ και σε επιβεβαίωση των όποιων ατομικών βεβαιοτήτων του καθ’ ενός μας ξεχωριστά, είναι ο τρόπος του Συστήματος να εκτονώνει τις Ταξικές αντιθέσεις και στον πραγματικό και στον ψηφιακό κόσμο. Κατά συνέπεια, ο,τιδήποτε αρνείται αυτήν την απλοποίηση, τίθεται αυτόματα στο περιθώριο της κοινωνίας, αλλά και της αλγοριθμικής ροής.
• Shadow Banning (Σκιώδης Αποκλεισμός): Μέσω της Επεξεργασίας Φυσικής Γλώσσας [Natural Language Processing (NLP)], οι αλγόριθμοι αναγνωρίζουν φράσεις και λέξεις-κλειδιά όπως π.χ. «δικτατορία του κεφαλαίου», «Ταξική Πάλη» ή «Ανατροπή». Αντί για διαγραφή (που θα προκαλούσε αντίδραση), ο αλγόριθμος «θάβει» τις αναρτήσεις με τέτοιες φράσεις και λέξεις-κλειδιά, περιορίζοντας την εμφάνισή τους μόνο σε όσους έχουν ήδη εκδηλώσει παρόμοια ενδιαφέροντα, εμποδίζοντας έτσι την εξάπλωση του μηνύματος σε νέα ακροατήρια (Filter Bubble).

Η έμπρακτη λοιπόν διαπίστωση της ύπαρξης ενός «Matrix αφάνειας» και αλγοριθμικής λογοκρισίας, θέτει το δεύτερο σκέλος του ερευνητικού μας ερωτήματος: Είναι δυνατόν μια οργανωμένη δύναμη να παραμείνει ορατή και επιδραστική όταν είναι «ασύμβατη» με το ίδιο το ψηφιακό περιβάλλον;

​Αν η επιβίωση στον ψηφιακό χώρο απαιτεί την υποταγή στο branding και την αλγοριθμική ομοιοστασία, τότε μια αντίθετη σε αυτήν την κατάσταση δύναμη, θα έπρεπε να διαθέτει έναν μηχανισμό που να μπορεί να παρακάμπτει τους «ψηφιακούς πορτιέρηδες/πυλωρούς».

Κατά συνέπεια, η έρευνα καλείται να εξετάσει αν υπάρχει ένα οποιοδήποτε μοντέλο δράσης που να μετατρέπει την ψηφιακή αλγοριθμική απομόνωση σε οργανωμένη υπεροχή και δη σε υπεροχή ουσίας, ώστε να σπάει το Filter Bubble αποτελεσματικά, όχι με πληρωμένη διαφήμιση, αλλά με όρους Κοινωνικής Γεωμετρίας (Social Geometry), δηλαδή με όρους που βασίζονται στην επιστημονική χαρτογράφηση των κοινωνικών σχέσεων, βάσει της θέσης και της απόστασής τους από τα κέντρα εξουσίας. Η απάντηση σε όλα αυτά, προκύπτει από την μελέτη ενός συγκεκριμένου «ανθρώπινου αλγορίθμου» που ανακαλύπτεται ότι όντως υφίσταται και ότι όντως λειτουργεί ήδη στο φυσικό πεδίο.

​Ερευνητική Επαλήθευση Β: Ο Ανθρώπινος Αλγόριθμος και η Κοινωνική Γεωμετρία

​Ενώ τα Αστικά κόμματα προσαρμόζουν το «DNA» τους για να γίνουν «φιλικά» προς τον αλγόριθμο (χρησιμοποιώντας «γκλίτερ», influencers, lifestyle αισθητική, ανώδυνο χιούμορ και επιβεβαίωση των ατομικών βεβαιοτήτων του κάθε χρήστη ξεχωριστά), η πολιτική εκείνη δύναμη που δείχνει να πράττει το ακριβώς αντίθετο, δηλαδή το να προκαλεί σκόπιμα «Συστημική Τριβή/Συγκρουσιακότητα» και να αρνείται να γίνει «συμβατή», αναδεικνύεται πως είναι το ΚΚΕ, επιδεικνύοντας έτσι μία στάση που διέπεται από απόλυτη Αξιακή Συνέπεια. Τα στοιχεία δε που οδηγούν σε αυτό το συμπέρασμα, είναι αποκαλυπτικά:

• ​Η Άρνηση του Branding: Το ΚΚΕ επιμένει στο να είναι η πραγματικά μόνη πολιτική δύναμη που παραμένει «Brand Unsafe» για την ελίτ και τους αλγορίθμους της, αφού δεν τροποποιεί την ορολογία του για να «γλιστρήσει» μέσα από τις αλγοριθμικές συμπληγάδες.

Και αυτό το στοιχείο είναι που οδηγεί στην ανάδειξη και μίας ακόμη διαπίστωσης: πως οι δυνάμεις της Σοσιαλδημοκρατίας και της αποκαλούμενης «Ευρύτερης Αριστεράς», ακόμη και αν κάποιες από αυτές χρησιμοποιούν κατά καιρούς την ίδια Brand Unsafe (Επισφαλή) ορολογία με το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος, η στάση τους ως πολιτικοί του αντίπαλοι έως και πολέμιοί του, τα καθιστά εκ των πραγμάτων Brand Safe (Ασφαλή) για το Σύστημα. Γιατί φαίνεται τελικά πως το Σύστημα, δείχνει να μην φοβάται τόσο ή μόνο τις λέξεις, όσο πιο πολύ την δυναμική ενσάρκωσής τους σε Λαό από αυτό καθ’ αυτό το πολιτικό υποκείμενο που τις φέρει.

• Η Διάρρηξη της Σύγκλισης: Ενώ το Σύστημα επιδιώκει τη Σύγκλιση των Μέσων (Media Convergence) για να εγκλωβίσει τον Πολίτη σε ένα ενιαίο αφήγημα που ξεκινά από την τηλεόραση και καταλήγει εξατομικευμένο στο κινητό του, το ΚΚΕ αναδεικνύεται ως το μόνο που δίνει σημασία στην διάρρηξη αυτής της συνέχειας. Με την επιμονή του στην αυτόνομη και φυσική διακίνηση των ιδεών του (οργάνωση ανά Κλάδο Εργασίας, ανακοινώσεις και παρεμβάσεις στους χώρους δουλειάς), προσπαθεί στην πράξη να ακυρώσει ή τουλάχιστον να αποδυναμώσει, την προπαγάνδα ακριβείας. Δεν επιτρέπει στο κεντρικό αφήγημα να «ντυθεί» με αλγοριθμικά ψυχομετρικά δεδομένα, διότι με αυτόν τον τρόπο, η επαφή του με τον κάθε Εργαζόμενο καθίσταται αδιαμεσολάβητη, Συλλογική και αξιακώς σταθερά Brand Unsafe (Επισφαλής) για τους ψηφιακούς πυλωρούς.
• ​Ο Ανθρώπινος Αλγόριθμος: Αντί να επενδύει σε πληρωμένη μικροστόχευση (micro–targeting) —δηλαδή στην «αγορά DNA» από την ελίτ— το ΚΚΕ βασίζεται στην οργανική διάδοση. Εκεί όπου ο αλγόριθμος επιβάλλει το shadow banning περιορίζοντας το μήνυμα σε μέλη και «δεδηλωμένους φίλους», η συλλογική δράση χιλιάδων μελών του και φίλων στο πεδίο σπάει τη «φούσκα». Το «μοίρασμα» των θέσεων και των ιδεών του σε χώρους εργασίας, γειτονιές και σε χώρους συνάθροισης ή διέλευσης Εργατών και Εργαζόμενων Πολιτών (το φυσικό πεδίο), μεταφέρεται στο πεδίο το ψηφιακό αναφόφευκτα, αναπότρεπτα και επιδραστικά, δημιουργώντας έτσι ρήγματα στο Filter Bubble που το Σύστημα χτίζει γύρω από κάθε Πολίτη.

Άλλωστε, σε αυτήν την οργανωμένη υπεροχή ουσίας οφείλεται και το γεγονός (που καθίσταται και εύρημα της παρούσης έρευνας) ότι οι πραγματικές πωλήσεις της εφημερίδας «Ριζοσπάστης» —ιδιαίτερα των φύλλων του Σαββατοκύριακου— κινούνται σε επίπεδα τέτοια που το επίσημο «Matrix» της διανομής, δηλώνει δημόσια πως «αδυνατεί να καταγράψει». ​Ενώ το πανελλαδικά ένα και μοναδικό —και γι’ αυτό μονοπωλιακό— πρακτορείο «ΑΡΓΟΣ» (συμφερόντων Βαγγέλη Μαρινάκη) αποφεύγει την δημοσιοποίηση στοιχείων υπό το επιχείρημα ότι «δεν συλλέγονται δεδομένα για τον Ριζοσπάστη», η ίδια η ζωή το διαψεύδει. Η εφημερίδα, φτάνει στα χέρια δεκάδων χιλιάδων Εργαζομένων Πολιτών μέσα από ένα παράλληλο, ζωντανό δίκτυο διανομής που σπάει το μονοπώλιο στην πράξη. Συνεπώς η σκόπιμη «αφάνεια» από την πλευρά του πρακτορείου δεν είναι παρά η απτή μορφή του shadow banning, η οποία όμως συντρίβεται από την Αδιαμεσολάβητη Ανθρώπινη Επαφή.

Το Ανθρωπολογικό Αδιέξοδο της Ψηφιακής «Φυλακής»

​Σύμφωνα με την Ανθρωπολογία (Anthropology) και τη Γνωστική Ψυχολογία (Cognitive Psychology), η διαρκής βύθιση στο ψηφιακό περιβάλλον δεν είναι μια αθώα συνήθεια, αλλά μια διαδικασία που τείνει να αντικαταστήσει την Εμπειρική Πραγματικότητα με μια Προσομοιωμένη Ζωή (Simulated Life). Εκλαμβάνεται ως εξέλιξη μεν, αλλά στην ουσία πρόκειται για βαθιά μετάλλαξη δε.

​Για να εμπεδώσουμε το βάθος αυτής της μετάλλαξης, πρέπει να δούμε πώς λειτουργούν οι εξής μηχανισμοί:

• ​Η Ψευδαίσθηση της Συμμετοχής διά της χαλαρότητας και της νοθρότητας [Slacktivism (εκ του slack=χαλαρός–νοθρός και του activism=ακτιβισμός)]: Η Γνωστική Ψυχολογία αναλύει διεξοδικά και τεκμηριωμένα το φαινόμενο όπου ο εγκέφαλος, μετά από μια «έντονη» ψηφιακή αντίδραση (ένα οργισμένο σχόλιο, ένα share ή ένα συναισθηματικά φορτισμένο emoji), εκλαμβάνει αυτή την πράξη ως ολοκληρωμένη δράση. Αυτό προκαλεί μια «εκτόνωση» της αποδοχής ή της οργής, αλλά στο κενό. Ο χρήστης νιώθει ότι «έκανε το καθήκον του», ενώ στην πραγματικότητα δεν έχει μετακινηθεί ούτε χιλιοστό από τον καναπέ του, αφήνοντας έτσι το σύστημα ανέπαφο.
• ​Η Κατάρρευση της Εμπειρίας: Ανθρωπολογικά, ο άνθρωπος διαμορφώνεται μέσα από την τριβή του με την υλική πραγματικότητα και μέσα από την διά ζώσης προσωπική επαφή με άλλους ανθρώπους. Η ψηφιακή διαμεσολάβηση απ’ την άλλη, «αποστερεί» την εμπειρία και η γνώση για την αδικία γίνεται μια «εικόνα» στην οθόνη, χάνοντας το βάρος και την οσμή της. Όταν η εξαθλίωση γίνεται «περιεχόμενο» («content») ανάμεσα σε ένα βίντεο μαγειρικής και μια διαφήμιση παπουτσιών, η ενσυναίσθηση αμβλύνεται (ατροφεί λειτουργικά) και η ανάγκη για δράση εξατμίζεται.
• ​Η Απώλεια του «Άλλου»: Η ψηφιακή ζωή μας, κλείνει προς έναν ατομικιστικό μικρόκοσμο, όπου τα προσωπικά μας θέσφατα δικαιώνονται ψηφιακώς αδιάλειπτα και επιβεβαιώνοντάς μας εαυτούλικα [Affective Cumputing(Συναισθηματική Υπολογιστική)], για να παραμένουμε όλο και περισσότερο συνδεδεμένοι και να παράγεται έτσι υπεραξία από την εξόρυξη των προσωπικών μας δεδομένων και προτιμήσεων (έως και τις πιο μύχιες) και από τις διαφημίσεις που εμφανίζονται και που, θέλωντας και μη, τις καταναλώνουμε. Η Ανθρωπολογία όμως προειδοποιεί ότι η έλλειψη φυσικής συνύπαρξης διαλύει την Κοινωνική Συνοχή. Χωρίς την φυσική παρουσία, τη ματιά, τη χειραψία και τον κοινό ρυθμό μέσα στην Κοινωνία ή π.χ. σε μία Κινηματική Διαδήλωση, η έννοια της «Κοινωνικής Τάξης» γίνεται μια αφηρημένη φράση και όχι μια ζωντανή δύναμη.

Επιπρόσθετα όλων των παραπάνω και όπως αναλύθηκε πεντακάθαρα στο προηγούμενο άρθρο, η εν λόγω ανθρωπολογική μετάλλαξη ολοκληρώνεται μέσω της Αλγοριθμικής Κοινωνικοποίησης (Algorithmic Socialization) αφού μέσω αυτής, ο αλγόριθμος έχει σχεδιαστεί ώστε να μην είναι ένα ουδέτερο μαθηματικό εργαλείο αλλά ένας ψηφιακός «παιδαγωγός»ή και «φιλαράκος» που αδιόρατα, λίγο-λίγο, σταθερά και «με το γάντι», υποκαθιστά τους παραδοσιακούς θεσμούς διαμόρφωσης της συνείδησης (γονείς, οικογένεια, φίλους).

​Και όπως διαπιστώσαμε, μέσα από τη διαρκή τροφοδότηση με δεδομένα (likes/shares/clicks), ο Πολίτης-χρήστης δεν είναι πια απλώς θεατής, αλλά ο «τραγικός» εργάτης που χτίζει τη φυλακή του, επιβεβαιώνοντας στον αλγόριθμο ασυνείδητα και άθελά του, το ποιες «πόρτες» πρέπει να παραμείνουν κλειστές. Έτσι, οι ακλόνητες βεβαιότητες και το lifestyle του κάθε ενός Πολίτη-χρήστη ξεχωριστά και δίχως εξαιρέσεις, μετατρέπονται σε έναν αλγοριθμικό κλοιό που τον «κλειδώνει επτασφράγιστα» σε μια προ-εγκεκριμένη πραγματικότητα, καθιστώντας την όποια μελλοντική συμμετοχή στην κάλπη όχι πράξη Δημοκρατίας ή Ρήξης, αλλά την τελική επικύρωση μιας μακράς Κοινωνικής Μηχανικής που έχει προηγηθεί.

​Αν λοιπόν, όπως καταδείχθηκε, η ψηφιακή διαμεσολάβηση οδηγεί νομοτελειακά στην κατάρρευση της εμπειρίας, στην λειτουργική ατροφία (άμβλυνση) της ενσυναίσθησης και στο «χτίσιμο» της φυλακής μας με τα ίδια μας τα χέρια, το ερευνητικό ερώτημα δεν μπορεί να είναι άλλο, απ’ το εάν μπορεί ή δεν μπορεί μια οργανωμένη δύναμη να λειτουργήσει ως «αντίδοτο» στη μετάλλαξη του Ανθρώπου σε απομονωμένο ψηφιακό εξάρτημα.

​Μια δύναμη που ισχυρίζεται ότι στέκεται απέναντι στον Καπιταλισμό της Επιτήρησης, οφείλει να αποδεικνύει στην πράξη ότι μπορεί να μεταφέρει τη δράση από τα pixels στους φυσικούς χώρους ύπαρξης των ανθρώπων, από τα like στο αγκάλιασμα και από τα emoji στην χειραψία. Συνεπώς, η έρευνα οφείλει να διερευνήσει αν υπάρχει ή όχι ένα πολιτικό υποκείμενο που να μην χρησιμοποιεί την τεχνολογία ως ψηφιακό προορισμό, αλλά ως πύλη εξόδου προς την εμπειρική πραγματικότητα.

Εδώ, η παρατήρηση της οργανωμένης ζωής και της φυσικής παρουσίας των Ανθρώπων στους φυσικούς χώρους ύπαρξής τους, είναι αυτή που μας παρέχει τα απαραίτητα δεδομένα για την τελική επαλήθευση.

Ερευνητική Επαλήθευση Γ: Η επιστροφή στο Φυσικό Πεδίο ως Πύλη Εξόδου

​Τα Αστικά κόμματα εργαλειοποιούν αποδεδειγμένα και πλήρως τους μηχανισμούς της ψηφιακής «μέγγενης», μετατρέποντας την πολιτική συμμετοχή σε ένα ανώδυνο «scroll» και την οργή σε ένα εκτονωτικό και ακίνδυνο emoji.

Επενδύουν βαρύτατα στην ψευδαίσθηση συμμετοχής διά του slacktivism, καθώς τους εξυπηρετεί ένας πολίτης που εκτονώνεται ψηφιακά από τον καναπέ του, νιώθοντας την ψευδαίσθηση ότι παρεμβαίνει, ενώ στην πραγματικότητα παραμένει θεατής της ίδιας του της εξαθλίωσης, μέσ’ την φυλακή που ο ίδιος έχει χτίσει με κάθε του «click» και με κάθε επιβεβαίωση του lifestyle του, των βεβαιοτήτων του και του αλγοριθμικά κοινωνικοποιημένου-καθοδηγημένου πια τρόπου σκέψης του. Για τον Αστικό πολιτικό κόσμο, η τεχνολογία είναι αποδεδειγμένα ο τελικός προορισμός. Ένας ψηφιακός «παιδότοπος» όπου η όποια διεκδίκηση οποιουδήποτε δικαιώματος, αντικαθίσταται από το κυνήγι των θεάσεων (views) και η πολιτική ουσία από την lifestyle διαμεσολάβηση.

​Σε πλήρη αντίθεση με αυτή την ψηφιακή παγίδευση, η έρευνα ανακαλύπτει ότι το ΚΚΕ, είναι το μόνο πολιτικό υποκείμενο που όντως δεν χρησιμοποιεί την τεχνολογία ως «τελικό προορισμό», αλλά ως «πύλη εξόδου» και ιδού το πώς και το γιατί:

• ​Η Αντιστροφή της Ροής: Κάθε ψηφιακή ανάρτηση, κάθε βίντεο και κάθε κάλεσμα στα social media από το ΚΚΕ, δεν επιδιώκει τον εγκλωβισμό στην οθόνη, αλλά έχει ως τελικό σκοπό την φυσική κινητοποίηση. Η τεχνολογία γίνεται το μέσο για να βρεθούν οι Άνθρωποι στον δρόμο, στον χώρο εργασίας, στο εργοστάσιο, στην γειτονιά.
• Η Θραύση της Αλγοριθμικής Κοινωνικοποίησης: Ενώ τα Αστικά κόμματα επιδιώκουν την επικύρωση της Κοινωνικής Μηχανικής μέσω της κάλπης, το ΚΚΕ επιδιώκει την Απο–κοινωνικοποίηση από τον Αλγόριθμο. Η επιμονή στην Οργανωμένη Ζωή και την Προσωπική Επαφή δεν αποτελεί μια «παλαιά μέθοδο», αλλά την μόνη πράξη που στους ψηφιακούς μας καιρούς, έχει τελικά την δυνατότητα και την ισχύ να σπάσει τον ρόλο του αλγορίθμου ως «παιδαγωγού» και «φιλαράκου», που ποζάρει μάλιστα αθώα ως «απλός» διευκολυντής, δηλαδή ως «Αλγοριθμική Εξατομίκευση» («Algoritmic Personalization»). Διότι, μεταφέροντας το υποκείμενο από την ατομική του, προ-αποφασισμένη, προ-σχεδιασμένη και γι’ αυτό χειραγωγητική «Αλγοριθμική Αίθουσα Αντήχησης» («Algorithmic Echo Chamber») στο ζωντανό κύτταρο της συλλογικής δράσης, αποκαθίσταται η ικανότητα του Πολίτη να ακούει τη φωνή της Συνείδησής του, αλλά και τη φωνή αυτής καθ’ αυτής της Ταξικής του Συνείδησης και όχι την ηχώ των προ-επεξεργασμένων φόβων ή επιθυμιών του.
• ​Η Επανακατάκτηση της Πραγματικότητας: Η Πολιτική Κοινωνιολογία (Political Sociology) αποδεικνύει ότι η πραγματική Ταξική Συνείδηση ούτε «μεταφορτώνεται» (upload), ούτε «καταφορτώνεται» (download), αλλά χτίζεται μόνο μέσα από την αδιαμεσολάβητη επαφή μεταξύ των Ανθρώπων. Το Κομμουνιστικό Κόμμα Ελλάδος, επιμένοντας στην Οργανωμένη Ζωή, στις Γενικές Συνελεύσεις, στις Επιτροπές Αγώνα και στην Φυσική Διακίνηση των Ιδεών του (όπως είδαμε με τον «Ριζοσπάστη»), δείχνει να προστατεύει συνειδητά την Ανθρώπινη Υπόσταση από την ψηφιακή αλλοτρίωση, όντας σε μια διαρκή αναμέτρηση με τους όρους του Συστήματος.
• ​Ο «Ιός» της Συνείδησης: Μέσα στο Matrix του αλγοριθμικού εγκλωβισμού, το ΚΚΕ λειτουργεί ως ένας «ιός» που υπενθυμίζει στον Πολίτη-χρήστη την πρωταρχική του ιδιότητα: ότι είναι Εργάτης και Εργαζόμενος. Προσπαθεί να σπάει τη λήθη της ντοπαμίνης και τον καλεί διαρκώς, να γίνει ο ίδιος πρωταγωνιστής των εξελίξεων και όχι ένας απλός καταναλωτής ψηφιακής «τροφής».

Γι’ αυτό και η παρούσα επιστημονική έρευνα δεν δύναται παρά να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η δράση του εν λόγω κόμματος, είναι η επιστημονικά οχυρωμένη άμυνα απέναντι στην πλήρη μετατροπή του Ανθρώπου σε ένα απομονωμένο, ψηφιακό εξάρτημα του Κεφαλαίου.

Η Εργαλειοποίηση και η Άμβλυνση (λειτουργική ατροφία)της Ενσυναίσθησης

​Σύμφωνα με τη Γνωστική Ψυχολογία (Cognitive Psychology) και την Ανθρωπολογία (Anthropology), η ενσυναίσθηση δεν είναι μια αφηρημένη έννοια, αλλά ένας εγκεφαλικός και κοινωνικός μηχανισμός επιβίωσης που απαιτεί συγκέντρωση και πλαίσιο. Το ψηφιακό περιβάλλον όμως την διαλύει μέσω τριών μηχανισμών:

• ​Ο Κατακερματισμός της Προσοχής (Context Collapse): Όταν στην οθόνη σου βλέπεις μια είδηση για μια δολοφονία με οπαδικά κίνητρα ή για ένα θανατηφόρο εργατικό ατύχημα, και το αμέσως επόμενο scroll (σε κλάσματα δευτερολέπτου) σου δείχνει ένα αστείο βίντεο με γάτες ή μια διαφήμιση για όμορφες διακοπές, ο εγκέφαλος υφίσταται ένα βίαιο συναισθηματικό βραχυκύκλωμα. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω ενός αλγοριθμικού Nudge (Ώθηση) που στην λειτουργία αυτού αναφερθήκαμε και στο προηγούμενο 2^ο εκτενέστατο άρθρο. Αυτό το Nudge (Ώθηση), ως αλγοριθμική τεχνική, μας σπρώχνει στην ασταμάτητη κατανάλωση περιεχομένου με αποτέλεσμα την τελική απώλεια κάθε ηθικού φίλτρου.

Η ενσυναίσθηση απαιτεί χρόνο για να επεξεργαστεί τον πόνο. Όταν όμως ο πόνος γίνεται «περιεχόμενο» ανάμεσα σε ασήμαντα ερεθίσματα, ο εγκέφαλος —για να προστατευτεί από την υπερφόρτωση— «χαμηλώνει την ένταση» των συναισθημάτων. Παράλληλα, το σύστημα επιστρατεύει και το Sludge (Λάσπη), στο οποίο και πάλι αναφερθήκαμε στο προηγούμενο 2^ο άρθρο της έρευνας και που ένας απ’ τους «χθόνιους» λόγους ύπαρξής του είναι να δημιουργεί σκόπιμα «ψηφιακά εμπόδια» και «θόρυβο», ώστε να δυσκολεύεται  η εστίαση στην ουσία και τα αίτια της πρόκλησης οποιασδήποτε μορφής αδικίας.  Έτσι, η τραγωδία εξισώνεται με τη διαφήμιση και ο πόνος του άλλου γίνεται απλώς, ένα ακόμη «post» που προσπερνάται.

• ​Η Συνηθειακή Απευαισθητοποίηση (Habituation): Η διαρκής έκθεση σε εικόνες φρίκης ή αδικίας από τα social media και από την τηλεόραση, χωρίς την δυνατότητα άμεσης αντίδρασης εκεί όπου η φρίκη ή η αδικία συμβαίνουν, οδηγεί σε αυτό που οι επιστήμονες ονομάζουν «Κόπωση της Συμπόνιας» («Compassion Fatigue»). Ο άνθρωπος συνηθίζει το κακό και η ενσυναίσθηση, από «κινητήριος δύναμη για δράση», μετατρέπεται σε μια παθητική, θλιβερή παρατήρηση.
• Η Ατομικότητα της Ντοπαμίνης (The Dopamine Effect) vs η Συλλογικότητα της Ωκυτοκίνης (The Oxytocine Effect): Η Νευροβιολογία (Neurobiology) φωτίζει μια ακόμα πολύ κρίσιμη πτυχή, αυτήν του ατομικού εθισμού. Διότι, όπως είδαμε και νωρίτερα, ο αλγόριθμος εκμεταλλεύεται τη ντοπαμίνη που εκκρίνεται σε κάθε scroll-down και εν αναμονή της επόμενης δόσης από το μικρό σαν «snack» περιεχόμενο (snacking content) της όποιας ανάρτησης, για να εγκλωβίζει σκόπιμα το υποκείμενο σε έναν απόλυτα μοναχικό βρόγχο ψηφιακής κατανάλωσης. Όμως, στον αντίποδα, η φυσική συνύπαρξη και η κοινή δράση ενεργοποιούν την έκκριση της ωκυτοκίνης (oxytocin).

Η ωκυτοκίνη, γνωστή και ως η «ορμόνη της εμπιστοσύνης», είναι ο βιολογικός θεμέλιος λίθος της Ανθρώπινης αλληλεγγύης και εκκρίνεται αποκλειστικά μέσα από την άμεση επαφή, το κοινό βίωμα και την αίσθηση του ανήκειν σε μια ομάδα.

Ενώ η ντοπαμίνη του αλγορίθμου είναι μια ευκαιριακή, ατομική και προσωρινή ανταμοιβή που όμως οδηγεί τον χρήστη στην απομόνωση και τα σύνολα των ατόμων στην μαζοποίησή τους, η ωκυτοκίνη, είναι εκείνη που μετατρέπει μια μάζα ατόμων σε συμπαγή συλλογικότητα, επιτρέροντας έτσι την μαζικότητα η οποία, διόλου τυχαία, εμπεριέχει το «μαζί». Είναι το βιολογικό «αντίσωμα» που θωρακίζει την συνείδηση απέναντι στην ψηφιακή αποξένωση.

Εφ’ όσον λοιπόν είδαμε, ότι ο ψηφιακός κατακερματισμός οδηγεί νομοτελειακά στην αποδυνάμωση των συναισθηματικών μας αντανακλαστικών, το ερευνητικό ερώτημα μετατοπίζεται στο πεδίο του κοινωνικού ήθους: Είναι δυνατόν μια οργανωμένη δύναμη να στοχεύει στην ικανότητά μας να συμπάσχουμε, όταν το ίδιο το περιβάλλον στο οποίο κινούμαστε την εξουδετερώνει;

Αν ο ψηφιακός ατομικισμός της ντοπαμίνης παραλύει τα ατομικά μας ανακλαστικά, η έρευνα οφείλει να αναζητήσει αν υπάρχει ένα φυσικό πεδίο όπου η επονομαζόμενη ως «ορμόνη της εμπιστοσύνης», η ωκυτοκίνη, μπορεί να επανενεργοποιηθεί.

​Μια δύναμη που διεκδικεί τον ρόλο του ιδεολογικού αντιπάλου του Συστήματος, οφείλει να αποδεικνύει στην πράξη ότι επιθυμεί να αποκαταστήσει το νοηματικό πλαίσιο της αδικίας και ότι στοχεύει στο να μετατρέψει την παθητική «λύπηση» επί της οθόνης, σε ενεργητική κοινωνική αλληλεγγύη. Συνεπώς, η έρευνα καλείται να εξετάσει αν υπάρχει ή όχι, ένα πολιτικό υποκείμενο που να μην επιτρέπει στον πόνο του «άλλου» να γίνεται απλό περιεχόμενο (content), αλλά να τον επαναφέρει στην πρωταρχική του βάση. Η απάντηση λοιπόν θα κριθεί, από το αν αυτή η δύναμη καταφέρνει να ακονίσει ξανά την ενσυναίσθηση εκεί που οι αλγόριθμοι την αμβλύνουν.

​Ερευνητική Επαλήθευση Δ: Η αποκατάσταση του Ταξικού Πλαισίου

​Εδώ ανακαλύπτουμε ότι οι επικοινωνιακοί μηχανισμοί των Αστικών κομμάτων, παρουσιάζουν μονίμως την όποια ανθρώπινη τραγωδία απογυμνωμένη από τις αιτίες της, ιδίως όταν αυτές είναι Ταξικές. Επενδύουν έτσι επί της ουσίας στον Κατάρρευση της Προσοχής (Context Collapse) διά του κατακερματισμού της, αφού όμως πρώτα έχουν όντως εργαλειοποιήσει την άμβλυνση της ενσυναίσθησης που οδηγεί σε στείρα «λύπηση» και κατ’ επέκταση στην κοινωνική αδράνεια.

Για τα Αστικά κόμματα, μία Γενοκτονία, ο πόνος του Εργαζόμενου ή η εξαθλίωση ενός Αστέγου, αποτελούν αποδεδειγμένα απλώς ένα ακόμη «επικοινωνιακό γεγονός» που πρέπει να «καταναλωθεί» γρήγορα, πριν το επόμενο scroll-down το στείλει στη λήθη, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι δεν επιθυμούν Πολίτες που συμπάσχουν βαθιά —πολλώ δε μάλλον ενσυνείδητα και Ταξικά— αλλά «χρήστες» που συγκινούνται επιδερμικά, που εκτονώνονται σε ένα hashtag ή με ένα emoji και που επιστρέφουν αναπόφευκτα στην Συνηθειακή Απευαισθητοποίηση (Habituation), αποδεχόμενοι έτσι την εκάστοτε κυβέρνηση ή αντιπολίτευση ως την «αιτία του κακού», την εναλλαγή των κομμάτων ή τις συγκυβερνήσεις ως «λύση», την ψευδαίσθηση ότι η ψήφος τους στην κάλπη επελέγη από τους ίδιους «ελεύθερα» και «κριτικά» και αποδεχόμενοι εν τέλει την βαρβαρότητα ως κανονικότητα. Επενδύουν εσκεμμένα στη συστηματική παραγωγή Λάσπης (Sludge), δημιουργώντας έναν πληροφοριακό θόρυβο που αποπροσανατολίζει από την Ταξική ρίζα οποιουδήποτε προβλήματος.

Εδώ οι ανακαλύψεις της έρευνας, σε πείσμα κάθε ιδεολογικής ή κομματικής προκατάληψης υπέρ ή κατά, οδηγούνται στο να διακρίνουν πως η στάση του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος, είναι η απολύτως αντίθετη για τους εξής ακόλουθους λόγους:

• Αποκατάσταση του Πλαισίου: Το ΚΚΕ, δεν δείχνει την αδικία ως ένα «τυχαίο γεγονός» ανάμεσα σε διαφημίσεις. Προσπαθεί να καθαρίζει τη Λάσπη (Sludge)του συστήματος και να δείχνει το Ταξικό της πλαίσιο, εξηγώντας και την αιτία. Έτσι, η ενσυναίσθηση δεν γίνεται «λύπηση» που «εξατμίζεται» άμα τη εμφανίσει του επόμενου «post», αλλά δύναται να μετατρέπεται σε Ταξική Συνειδητοποίηση.
• Από το «Νιώθω» στο «Κινητοποιούμαι»: Όπως οι επιστήμες έτσι και το ΚΚΕ, δείχνει να γνωρίζει καλά ότι η ενσυναίσθηση που μένει στην οθόνη είναι άχρηστη, ίσως και επιβλαβής (γιατί σε κάνει να νιώθεις ανήμπορος). Γι’ αυτό και ενστερνίζεται την στρατηγική του να παίρνει αυτό το συναίσθημα και να του δίνει διέξοδο σε αυτό που το ίδιο αποκαλεί Οργανωμένη Πάλη.
• Η Φυσική Συνάντηση ως Βιολογική Ανάγκη και ως Κοινωνική Θεραπεία: Η Ανθρωπολογία αποδεικνύει ότι η ενσυναίσθηση «ξυπνάει» μόνο όταν βλέπεις τον άλλον στα μάτια, όταν του σφίγγεις το χέρι, όταν μοιράζεσαι μαζί του την ίδια αγωνία και την ίδια εμπειρία.

Σε αυτό ακριβώς το σημείο, η στρατηγική του ΚΚΕ επιτυγχάνει να μετατρέψει την ευκαιριακή ντοπαμίνη της απομόνωσης σε ωκυτοκίνη και κατ’ επέκταση στο να γίνει αισθητή πλέον και βιολογικά-βιωματικά η Ταξική Αλληλεγγύη ως αυτό που όντως είναι. Ως Ενσυνείδητη Διαδικασία Μετασχηματισμού της Κοινωνίας.

Κι αυτό διότι, καθώς η ωκυτοκίνη εκκρίνεται αποκλειστικά μέσα από την άμεση επαφή και το κοινό βίωμα, η διά ζώσης, φυσική παρουσία στην οποία επιμένει το εν λόγω κόμμα, λειτουργεί ως το βιολογικό «αντίσωμα» που θωρακίζει την Συνείδηση και μετατρέπει την μάζα ατόμων σε Συμπαγή Συλλογικότητα εμφορούμενη από Μαζικότητα εκ του «μαζί». Έτσι, ακονίζεται ξανά, έμπρακτα και καταλυτικά η ενσυναίσθηση που ο αλγόριθμος προσπαθεί να θέσει σε ατροφία.

Η Επιλογή της Συνειδητής Πράξης

​​Η ενδελεχής επιστημονική ανατομία που προηγήθηκε, δεν αφήνει περιθώρια για αυταπάτες.

Είναι κρίσιμο να υπογραμμιστεί στον αναγνώστη ότι η παρούσα έρευνα δεν ξεκίνησε με προαποφασισμένο σκοπό την ανάδειξη ενός συγκεκριμένου πολιτικού φορέα. Αντιθέτως, αποτελεί την οργανική και δεοντολογικά αναγκαία συνέχεια των δύο προηγούμενων σταδίων της ερευνητικής τριλογίας-άρθρων («Eurovision 2026:Η τέχνη στη λαιμητόμο των analytics» και «Eurovision και Εθνικές Εκλογές: Από το Εργαστήριο στο Πεδίο Εφαρμογής»).

Και σε αυτό το τελικό στάδιο, επιλέχθηκε συνειδητότατα η βάδιση στον αντίποδα των συνήθων αναλύσεων που ξεκινούν από το συμπέρασμα. Ακολουθήθηκε η αυστηρή Aπαγωγική Mέθοδος, ξεκινώντας από τις αδιαμφισβήτητες αρχές των επιστημών, ώστε να υπάρξει η κατάληξη στα ειδικά συμπεράσματα που επιβάλλει αυτή καθ’ αυτή η πραγματικότητα και μόνον αυτή.

Εφόσον στα προηγούμενα άρθρα αποδείχθηκε επιστημονικά η ύπαρξη ενός ολοκληρωτικού ψηφιακού εγκλωβισμού και μιας μεθοδευμένης Κοινωνικής Μηχανικής, η έρευνα όφειλε να διερευνήσει εάν υφίσταται ή όχι στην πράξη και κάποιος, οποιοσδήποτε, υπαρκτός Αντίποδας στο Σύστημα και κατ’ επέκταση να δει το γιατί, βάσει του πώς αυτός λειτουργεί. Συνεπώς, το γεγονός ότι η ανάλυση κατέληξε στη στάση και την στρατηγική του ΚΚΕ, καθίσταται οφθαλμοφανέστατο ότι δεν αποτελεί το αποτέλεσμα ιδεολογικής μεροληψίας, αλλά το απόλυτα αντικειμενικό ερευνητικό πόρισμα που προέκυψε από την αναζήτηση μιας οργανωμένης δύναμης που να αρνείται εμπράκτως την λογική των αλγορίθμων.

Προς αποφυγήν δε οποιασδήποτε παρερμηνείας, οφείλει εδώ να υπερτονιστεί ότι η έρευνα εξέτασε εξονυχιστικά, ως όφειλε,το σύνολο του πολιτικού τοπίου, αναζητώντας αντίστοιχα δείγματα κοινωνικά και πολιτικά αποτελεσματικής «Αλγοριθμικής Ανυπακοής». Και τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι:

• ​Η Εξωκοινοβουλευτική Αριστερά και ο Αναρχικός–Αντιεξουσιαστικός Χώρος, αν και συχνά υιοθετούν μια Brand Unsafe ρητορική ρήξης ή και εμφορούνται από αυτήν, στερούνται του απαραίτητου Ανεξάρτητου Φυσικού Δικτύου (δομή, πειθαρχία, μαζική αναλογική διανομή). Ως εκ τούτου, καταλήγουν συχνά «ψηφιακά εγκλωβισμένοι», αναζητώντας ορατότητα μέσα στα ίδια τα μέσα που καταγγέλλουν, μετατρέποντας έτσι την κινητικότητα και την δράση τους σε μια εσωτερική κατανάλωση εντός της «Ψηφιακής Φούσκας» («Filter Bubble»).
• ​Οι «αντισυστημικοί» της Δεξιάς και της Ακροδεξιάς, αποτελούν το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα πλήρους αλγοριθμικής υποταγής. Χρησιμοποιούν στο έπακρο τους μηχανισμούς του Dopamine Farming (οργή, λαϊκισμός, snacking content) για να κερδίσουν ορατότητα. Δεν αμφισβητούν τον αλγόριθμο στην πράξη, αλλά αντίθετα, τον «ταΐζουν» για να αδράξουν μερίδιο από την προσοχή του κοινού, παραμένοντας έτσι οι πιο πειθήνιοι δούλοι της ψηφιακής οικονομίας.

​Συνεπώς, η ανάδειξη του ΚΚΕ ως της μόνης «Αλγοριθμικής Ανωμαλίας» δεν είναι προϊόν επιλογής, αλλά αριθμητική αναγκαιότητα, καθώς αποδεικνύεται πως είναι το μόνο πολιτικό υποκείμενο που συνδυάζει την Ιδεολογική Άρνηση του συστήματος με την Υλική Υποδομή (οργανωμένη βάση, εκδόσεις, πειθαρχία, φυσική παρουσία) που μπορεί να λειτουργήσει ανεξάρτητα από το ψηφιακό Matrix.

Η διαπίστωση αυτή δηλαδή, προκύπτει από την ερευνητική αδυναμία εντοπισμού οποιουδήποτε άλλου πολιτικού υποκείμενου που να αρνείται αποτελεσματικά και στην πράξη το αλγοριθμικό μοντέλο. Διότι απεδείχθη πως, ενώ το σύνολο του πολιτικού φάσματος ενσωματώνεται οικειοθελώς στις προδιαγραφές του Καπιταλισμού της Επιτήρησης (Surveillance Capitalism) για λόγους επικοινωνιακής επιβίωσης, το ΚΚΕ, παραμένει η μοναδική μετρήσιμη «ανωμαλία» στο σύστημα, επιμένωντας αξιακά και συνειδητά στην διατήρηση μιας δομής που βασίζεται στην Ανθρώπινη και στην Κοινωνική Γεωμετρία και όχι στην ψηφιακή στατιστική.

​Το σύνολο της έρευνας αποτυπωμένο και στα τρία άρθρα, από τη μία αποκάλυψε πως η ψηφιακή αρχιτεκτονική του σύγχρονου Καπιταλισμού δεν σχεδιάστηκε για να μας «ενημερώσει», να μας «ψυχαγωγήσει» ή να μας «ενώσει», αλλά για να μετατρέψει την ανάγκη μας για Κοινωνία σε εμπόρευμα και την ενέργεια της οργής μας σε παθητικό ερέθισμα. Από την άλλη κατέδειξε, πως όσα πρεσβεύει το ΚΚΕ, δεν είναι μια στατική ιδέα ή μια αντίδραση στο κενό, αλλά μια ενσυνείδητη, διαρκής και πασιφανής σύγκρουση με τους μηχανισμούς της καταστολής και της αλλοτρίωσης —κοινωνικής, πολιτικής, οικονομικής και ψηφιακής.

Η στάση αυτή δε, σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί μια «παλαιολιθική» άρνηση της τεχνολογίας, αλλά μια εν τέλει βαθιά Προοδευτική και Ταξική κριτική στην χρήση της, καθώς η έρευνα στην ολότητά της, αποσαφηνίζει ακόμη και στον πλέον δύσπιστο και με μνημειώδη έμφαση στην λεπτομέρεια, ότι ο εχθρός δεν είναι το ψηφιακό εργαλείο ως επιστημονικό επίτευγμα, αλλά η ιδιοκτησιακή του φύση και η εργαλειοποίησή του από το Κεφάλαιο για τον έλεγχο της Ατομικής και της Κοινωνικής Μαζικής Συνείδησης.

Συνεπώς, καθίσταται ξακάθαρο και απόλυτα σαφές, ότι η άρνηση της υποταγής στον αλγόριθμο δεν αποτελεί οπισθοδρόμηση, αλλά την απαραίτητη προϋπόθεση για μια τεχνολογία που θα υπηρετεί τις Ανθρώπινες Ανάγκες και όχι την κερδοφορία από την μαζοποίηση και την χειραγώγηση μέσω των ευκολιών και της ακρισίας.

​Επίσης, είναι σημαντικό να υπογραμμιστεί ότι καθ’ όλη την δίμηνη διάρκεια ολόκληρης της έρευνας, αυτή η στάση του ΚΚΕ, πουθενά και από κανένα στοιχείο δεν φάνηκε να αποτελεί μια νέα ή άλλου τύπου «ψηφιακή επιβολή», ούτε μια αξίωση για τυφλή υπακοή. Σε αντίθεση με την ελίτ που, όπως είδαμε, μέσω των αλγορίθμων χειραγωγεί συνειδητά έως και τις ασυνείδητες επιθυμίες μας και επιβάλλει συμπεριφορές, το Κόμμα αυτό καταθέτει μια Πρόταση Ζωής και Δράσης εκεί έξω, στον πραγματικό κόσμο όπου υπάρχει η αληθινή ζωή.

Τίποτα δε από όσα προτείνει δεν είναι υποχρεωτικό κι ούτε επιβάλλεται αόρατα, αδιόρατα, μηχανιστικά ή υποσυνείδητα, σε αντίθεση με την αλγοριθμική χειραγώγηση που δρα εσκεμμένα ερήμην της βούλησής μας. Αντιθέτως, όλα προϋποθέτουν την ενεργό, συνειδητή και ελεύθερη βούληση του κάθε Εργάτη και Εργαζόμενου Πολίτη.

Και η πρότασή του αυτή, είναι ολοφάνερο πως δεν στοχεύει σε έναν «πειθήνιο ακόλουθο», αλλά σε έναν Σκεπτόμενο Άνθρωπο που, αφού αναλύσει την πραγματικότητα, την αντιληφθεί ως όντως έχει και την κοιτάξει κατάματα, επιλέγει ο ίδιος ελεύθερα είτε την επίπονη Πάλη για να σπάσει τα δεσμά του, είτε την παραμονή στα δεσμά του προσωπικού του lifestyle και των ακλόνητων ατομικών βεβαιωτήτων του που οι αλγόριθμοι, της αληθινής και της ψηφιακής κοινωνίας, έχουν προγραμματιστεί να του τα ενισχύουν.

​Πάντως, πέραν όλων αυτών, μονάχα ένα είναι απολύτως βέβαιο. Ότι η Τεχνολογία είναι το εργαλείο μεν, αλλά ο Άνθρωπος παραμένει η μοναδική Κινητήριος Δύναμη δε. Αναπόφευκτα λοιπόν, η μάχη για την Ανατροπή δεν θα κριθεί στα pixels, αλλά στις πύλες των εργοστασίων και στους χώρους δουλειάς, στα θρανία των Σχολών, στις γειτονιές και στους δρόμους. Γι’ αυτό και η διέξοδος από το Matrix του Κεφαλαίου δεν βρίσκεται σε ένα επόμενο «update» λογισμικού, αλλά στην απόφαση του καθενός μας να περάσει απ’ την οθόνη στο χέρι, στο να απλώσει το χέρι του στον διπλανό του και να το σφίξει στην συνειδητή και από κοινού Πάλη, για μια ζωή χωρίς εκμετάλλευση Ανθρώπου από Άνθρωπο.

ΤΡΑΓΟΥΔΟΣΑΥΡΟΣ