Έχουμε γεμίσει σειρές εποχής για να αποφεύγει η κρατικοδίαιτη τέχνη να θίγει τα προβλήματα του σήμερα. Δεν πειράζει. Το κάνει μία ταινία που γυρίστηκε το 1959.
Άμα ήθελαν και με σειρές εποχής, και με φανταζύ ταινίες, και με επιστημονική φαντασία μπορούσαν να σχολιάσουν το παρόν όπως κάνουν τόσοι καλλιτέχνες από αρχαιοτάτων χρόνων.
Απλά είναι πουλημένοι και πουλάνε την τέχνη τους σαν βαρύ ηρεμιστικό για εμάς τους πλεμπαίους.
Καί τά σήριαλ τό ίδιο!
Ωραία γραφεία, σπίτια καί σενάριο τής πλάκας!
Ποιός σεναριογράφος θά βρεθεί νά γράψει γιά κάποια εργάτρια πού τοποθετηθεί μπισκότα σε κουτί;
Για έναν πατέρα που προσπαθεί να σώσει το σπίτι του από τον πλειστηριασμό;
Ήθελε μεγάλη προσπάθεια για να μας γυρίσουν πίσω στις εποχές τις εξαθλίωσης αλλά τα κατάφεραν.
Σειρές με 'σκηνοθετημένο" παρελθόν.
Από την ασπρόμαυρη φτώχεια φτάσαμε στην έγχρωμη νοσταλγία της.
Δεν είναι ότι δεν έχουμε ιστορίες να πούμε για το σήμερα.
Είναι ότι δεν θέλουν να τις ακούσουμε.
Μας ταΐζουν παρελθόν.
Ασπρόμαυρη φτώχεια, ξεθωριασμένα όνειρα.
Και μέσα σε αυτή τη νοσταλγία, κάτι ύπουλο φυτεύεται...
«Κοίτα πόσο δύσκολα ήταν τότε… άρα τώρα καλά είσαι».
Και κάπως έτσι, η σύγκριση γίνεται παυσίπονο.
Όχι θεραπεία.
Γιατί δεν βλέπουμε σειρές για τη γυναίκα που στέκεται όρθια 13 ώρες τη μέρα σε μια γραμμή παραγωγής;
Για τον άνθρωπο που μετράει τα κέρματα πριν μπει στο σούπερ μάρκετ;
Για τον νέο που δουλεύει χωρίς προοπτική, χωρίς φωνή, χωρίς αύριο;
Γιατί αυτές οι ιστορίες πονάνε.
Και ο πόνος δεν πουλάει όταν ξυπνάει συνειδήσεις, μόνο όταν νανουρίζει.
Η τέχνη κάποτε ήταν καθρέφτης.
Τώρα έγινε κουρτίνα.
Κρύβει αντί να δείχνει.
Μαλακώνει αντί να ταρακουνάει.
Δεν είναι ανίκανη να μιλήσει, είναι βολεμμένη στη σιωπή της.
Κι εμείς;
Καθόμαστε στον καναπέ, κοιτάμε το «τότε» για να μην αντικρίσουμε το «τώρα».
Συγκινούμαστε με φανταστικές δυστυχίες, ενώ προσπερνάμε τις δικές μας τις πραγματικές.
Δεν γυρίσαμε απλώς πίσω.
Μάθαμε να το λέμε «νοσταλγία» για να μην το πούμε «παραίτηση».
Και ίσως το πιο τρομακτικό δεν είναι ότι τίποτα δεν άλλαξε.
Είναι ότι αρχίσαμε να το συνηθίζουμε.
Γιατί αυτά είναι πολύ κοντά μας.
Πολύ αληθινά.
Και αν τα δεις στην οθόνη, ίσως αρχίσεις να τα σκέφτεσαι αλλιώς.
Έτσι, αντί για πραγματικότητα, μας δίνουν «όμορφα» σκηνικά, μεγάλα σπίτια, καλοφωτισμένα γραφεία και ιστορίες που δεν ενοχλούν κανέναν.
Η τέχνη όμως δεν είναι μόνο για να μας χαλαρώνει.
Είναι και για να μας ξυπνάει.
Και τυχαία,δεν σταμάτησε να το κάνει αυτό.
Δεν είναι ότι δεν μπορούν.
Είναι ότι δεν θέλουν να ρισκάρουν.
Γιατί όταν εξαρτάσαι από χρηματοδοτήσεις, κανάλια, μηχανισμούς, μαθαίνεις να μην τα βάζεις με αυτούς που σε ταΐζουν.
Και κάπου εκεί, η τέχνη αρχίζει να μοιάζει περισσότερο με προϊόν
και λιγότερο με φωνή.
Έτσι γεμίσαμε όμορφα σκηνικά, καλογυρισμένες εικόνες και σενάρια που δεν αγγίζουν τίποτα ουσιαστικό.
Όλα προσεγμένα, εκτός από την αλήθεια.
Και το πιο επικίνδυνο;
Αυτό να παρουσιάζεται σαν «φυσιολογικό».
Δεν είναι.
Είναι συμβιβασμός.
Η τέχνη δεν πέθανε.
Απλώς, πουλήθηκε.
Βαγγέλης Παπαδημητρίου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου